สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์พันธุ์วิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) และ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) นำองค์ความรู้และเทคโนโลยีต่าง ๆ จากการวิจัยและพัฒนามาทดลองใช้งานในโครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” มูลนิธิชัยพัฒนา ซึ่งความร่วมมือนี้จะเป็นต้นแบบระบบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่สามารถขยายผลให้เกษตรกร และสร้างเป็นเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันอย่างเข้มแข็ง และให้เกษตรกรนำไปประยุกต์ใช้เพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์น้ำของประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืน
โดย ดร.สรวิศ เผ่าทองศุข ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยเทคโนโลยีชีวภาพสัตว์น้ำแบบบูรณาการ ไบโอเทค สวทช. กล่าวว่า โครงการพัฒนากิจกรรมการเลี้ยงกุ้งขาวที่ฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” ที่ดำเนินงานร่วมกับมูลนิธิชัยพัฒนา เริ่มต้นจากความร่วมมือระหว่างนักวิจัย สวทช. และการสนับสนุนจากชมรมผู้เลี้ยงกุ้งจังหวัดสุราษฏร์ธานี มีเป้าหมายร่วมกันในการสร้างแนวทางการเลี้ยงกุ้งอย่างยั่งยืนให้กับฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” โดยนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาพัฒนาและปรับใช้ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของฟาร์ม ซึ่งโครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” มีบ่อเลี้ยงกุ้งสำหรับผลิตในเชิงพาณิชย์ และบ่อเลี้ยงกุ้งที่นำมาใช้ในการศึกษาวิจัย ซึ่งทาง สวทช. ได้รับทุนสนับสนุนจากฝ่ายบริหารวิจัยเพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ชาติ สวทช. ทุนวิจัย Newton Fund จากประเทศอังกฤษ และการสนับสนุนจากโครงการเขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EECi) รวมทั้งทุนวิจัยอื่น ๆ ที่จะมีเพิ่มขึ้น รวมทั้งการพัฒนาบ่อเลี้ยงกุ้งไปสู่การเป็น Smart Aquaculture ต่อไป
ด้าน คุณสรรศุภร วิชพันธุ์ ผู้อำนวยการโครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” มูลนิธิชัยพัฒนา กล่าวว่า โครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” มูลนิธิชัยพัฒนา อำเภอเมืองจังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นหนึ่งในโครงการพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 โดยพระองค์ทรงพระราชทานที่ดิน ซึ่งนางกอบกุล ศาสตร์ตรี ขอพระราชทานน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดิน จำนวน 4 แปลง เนื้อที่รวม 25 ไร่ 1 งาน 65 ตารางวา เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2543 ให้แก่มูลนิธิชัยพัฒนา จัดทำเป็นแปลงสาธิตเกษตรผสมผสานโดยมีการเลี้ยงสัตว์น้ำร่วมกับการทำนาและการปลูกไม้ผลโดยเฉพาะทำการทดสอบและขยายผลการเลี้ยงกุ้ง ต่อมา เมื่อวันที่ 11 มกราคม 2550 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานพระราชานุมัติการเปลี่ยนชื่อโครงการ จากโครงการจัดทำแปลงสาธิตเกษตรผสมผสานไปเป็นโครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” โดยนำเทคโนโลยีภาคสนาม และภูมิปัญญาพื้นบ้านและเทคโนโลยีวิทยาศาสตร์ต่าง ๆ มาประยุกต์เข้าด้วยกัน เกิดเป็นฟาร์มตัวอย่างให้กับเกษตรกรที่สนใจทั่ว ๆ ไป และสามารถนำไปปรับใช้ในที่ดินของตนเองที่รกร้างว่างเปล่า ให้เกิดเป็นอาชีพ และอยู่ดีกินดีขึ้น ซึ่งเกษตรกรจะได้เรียนรู้วิธีการเลี้ยงกุ้งแบบระบบปิดที่ลดความเสี่ยงการเป็นโรค สามารถเลี้ยงกุ้งได้ตลอดทั้งปีโดยไม่มีการใช้สารเคมีใด ๆ ในระบบการเลี้ยงกุ้ง และไม่มีสารตกค้างในผลผลิตและปลอดภัยต่อผู้บริโภค ส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือการแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาซึ่งกันและกัน
ในอนาคตองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ได้จากการศึกษาวิจัยในโครงการทั้งในด้านเทคนิคการเลี้ยง และการจัดการฟาร์มเพื่อให้ได้ผลผลิตสูงขึ้นและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมจะได้รับการถ่ายทอด และเผยแพร่ให้แก่เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งทั่วประเทศ โครงการฟาร์มทดสอบและสาธิตมีนเกษตร “สองน้ำ” มูลนิธิชัยพัฒนา ถือเป็นอีกหนึ่งกลไกที่ช่วยยกระดับอุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้ง ก่อให้เกิดประสิทธิภาพการเลี้ยงและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า ทำให้ผลผลิตมีคุณภาพ ช่วยยกระดับความเป็นอยู่ และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่เกษตรกร ที่สำคัญผู้บริโภคยังได้บริโภคอาหารคุณภาพสูง และปลอดภัยอย่างแท้จริง