ปัญหาหนึ่งในการผลิตพืชสมุนไพรเศรษฐกิจของประเทศไทยคือการขยายพันธุ์ที่มีการเจริญเติบโตช้า แม้จะผลิตเมล็ดได้ แต่ยังมีข้อจำกัดในการเพาะต้นกล้า ซึ่งมีการกระจายตัวสูง ใช้เวลานาน ใช้พื้นที่และแรงงานในการจัดการดูแล ทำให้ไม่เพียงพอต่อภาคเกษตรกรและผู้ผลิต
โดยดร.ยี่โถ ทัพภะทัต นักวิจัยจากทีมวิจัยนวัตกรรมโรงงานผลิตพืชสมุนไพร ไบโอเทค สวทช. ได้นำเอาเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมาเป็นเครื่องเพิ่มประสิทธิภาพในการขยายพันธุ์พืชสมุนไพร ซึ่งระบบเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อด้วยอาหารเหลวและระบบไบโอรีแอคเตอร์ส่งผลให้ต้นอ่อนเจริญเติบโตได้ดีกว่า วิธีเดิม 3-4 เท่า ยังสามรถควบคุมสารอาหารเพื่อกระตุ้มให้เกิดสารออกฤทธิ์ตามที่เราต้องการในพืชสมุนไพรได้เป็นอย่างดี อาทิ พืชในตระกูลขมิ้นชัน รวมถึงพืชในตระกูลขมิ้นอื่นๆ เช่นว่านมหาเมฆ ว่านชักมดลูก ว่านนางคำ ขมิ้นอ้อย ขมิ้นขาว และพืชสมุนไพรประเภทเหง้าและหัว เช่นกระชายดำเป็นต้น โดยวิธีนี้จะเป็นประโยชน์ในเชิงอนุรักษ์สายพันธุ์พืชสมุนไพร รวมถึงส่งผลให้เกษตรกรมีต้นพันธุ์เพื่อใช้ปลูกได้ตลอดทุกปี
ซึ่งในอนาคตยังสามารถใช้ประโยชน์จากระบบการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อด้วยระบบไบโอรีแอคเตอร์ในการกระตุ้นสารออกฤทธิ์ทางยาได้อีกด้วย
เขียนข่าว พรชนก กุหลาบซ้อน